එදා ‘විරහ ගී’ ලියා ජනප්‍රිය වූ චන්ද්‍රසේන රන්ගේ අද ඕස්ට්‍රේලියාවබොදු ගී ලියයි

සැප්තැම්බර් 24, 2020

‘ඊයෙ රූ ඔබ හීනෙන් දෙඩ වූ 

ඒ උපුලී කවුදෝ

නිදි නැති රෑ යාමේ මා හැඬ වූ 

ඒ උපුලී කවුදෝ’

(අමරා රණතුංග)

 ‘නොහඬන් ළඳුනේ නොහඬන් ළඳුනේ

සුරා පොදක් මා තොල ගෑ පමණින්

සුරා සොඬෙකු වේදෝ’

(පුන්සිරි සොයිසා)

‘මල් පිපිලා ජීවිත උයනේ මල් පිපිලා

ආත්මයේ දසන්තයේ සුවඳ හලාලන

ප්‍රාර්ථනා මල් පිපීලා’

(දයාරත්න රණතුංග)

 ‘රාධා ක්‍රිෂ්ණා රාමා සීතා

කිසි ලෙසකින් හෝ නොවෙමු අපි

සාලිය මාලා ගාමිණි චිත්‍රා

කිසි ලෙසකින් හෝ නොවෙමු අපි

(අමරා රණතුංග)

 ‘සුභා කියා මා ඔබ අමතන්නද

මට නම් නොහැඟෙන්නේ

කොහොම ඇමතුවත් ඒ හා 

සැසඳෙන ඔබේ රුවින්

බවය පුරා මා සුවපත් වන්නේ

(පුන්සිරි සොයිසා)

‘පියවර තබනා හඬින් පවා

මට ඔබ හඳුනා ගත හැකි නම්

මා වෙත හෙළනා නෙතින් පුරා

ඔබ මට හැඳිනිය නොම හැකිදෝ

එනමුදු හිතවත මුනිවත රකිමි

සමාවෙන්න මා අන් සතු  ළඳකි’

(ත්‍යාගා එන්. එඩ්වඩ්)

ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි ඉතිහාසයේ සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ ස්වර්ණමය අවධිය ලෙස සැලකෙන 70 දශකයේ මුල් භාගයේ ගීත රචනයට එක් වී එදා රසික හදවත් දිනූ ‘චන්ද්‍රසේන රන්ගේ’ ඒ ගීත ඔබට මතකද? ඔහු ලියූ ගීතාවලියට මේ ගීත ද ඇතුළත්ය.

 ‘චූටි මගේ දුව චූටී

ඔන්න අම්මා යන්න හදන්නේ’ (අමරා රණතුංග)

‘අබ මල් රේණුවක තරමින්’

(මල්කාන්ති  නන්දසිරි)

‘ඒ කාලේ පුත අප එතෙරින්’ 

(අබේවර්ධන බාලසූරිය)

‘ජීවිතේ තුරුණු වසන්තේ’ 

(වික්ටර් රත්නායක)

‘ඔබේ නුවන් කැටපතේ’ 

(සුජාතා අත්තනායක)

‘රඟහල දහසක්’ (දයාරත්න රණතුංග)

 ‘නොහඬන් මියුලැසියෝ’

 (විල්බට් ඇන්තනි)

 ‘ලෝ මල් කලසේ’ (නීලා වික්‍රමසිංහ)

‘මට හුරු නැති දුම්වැටියක්’

 (පුන්සිරි සොයිසා

 ‘ජීවිතේ බොරළු මාවතේ 

(රෝහණ සිරිවර්ධන)

‘සවන් යොමනු මැන’ 

(අබේවර්ධන බාලසූරිය) 

‘කඳුළු පුරෝගන නිල්මිණි’ 

(සනත් සහ මල්කාන්ති)

1977 දී ශ්‍රී ලංකාවෙන් පිට වී ඩුබායි හා අබුඩාබිවල සේවයට එක්ව එතැනින් ස්විට්සර්ලන්තයට ගොස් පරිගණක විද්‍යාව ඉගෙන ගත් චන්ද්‍රසේන රන්ගේ දැන් ඕස්්ට්‍රේලියාවේ ක්වින්ස්ලන්ඩ් හි පදිංචි වී තම ගීත රචනා බොදු බැති ගී කලාවෙන් පෝෂණය කොට රට රටවල බෞද්ධයන්ගේ හිත සුව පිණිස ඒවා ප්‍රචලිත කිරීමේ මහඟු කාර්යකට අත පොවා සිටී. ගම්පහ ඉපිද ගලහිටියාව මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයෙන් ඉගෙනුම ලැබූ චන්ද්‍රසේන රන්ගේ 1967 ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ ඉංජිනේරු අංශයට සම්බන්ධ විය. බ්‍රිතාන්‍ය ගුවන් විදුලි සංස්ථාවෙන් පැමිණි ජෝන් හන්ට් ප්‍රමුඛ උපදේශ මණ්ඩලයේ මඟ පෙන්වීම යටතේ ක්‍රමානුකූලව ඉගෙනුම ලැබූ කාර්මික නිලධාරියකු ලෙස පටිගත මැදිරි, ප්‍රධාන පාලක මැදිරිය ද, කෙටි තරංග මධ්‍යම තරංග හා උච්ච සංඛ්‍යාත  තරංග විකාශනාගාර හා සබැඳි ඇවැසි සියලු තාක්ෂණික ශිල්ප ක්‍රම ගැන පෘථුල නිපුණත්වයක්  ලැබීය. ප්‍රථමයෙන් ගුවන් විදුලි සංස්ථාවට පත් වූ ගාමිණී කාරියවසම්, යූ. ආරියවිමල්, දයා තෙන්නකෝන්, ඩබ්ලියු. ජයසිරි, ඩග්ලස් රණසිංහ ආදීන්ගෙන් සමන්විත වූ ක්‍රියාකාරී  සහායක පත්වීමට ප්‍රථම පටිගත කිරීමේ මැදිරි තුළ සිදු වූ ශබ්ද පරිපාලනය කර්තව්‍ය අන් වෘත්තීමය අංගයන්ට වඩා සිත් ගන්නා අන්දමින් කිරීමෙන් නිපුණතා දැක්වීමෙන් ඔහු පෙරමුණේ සිටියේය.

චන්ද්‍රසේන රන්ගේ තම කලා ජීවිතය ඇරඹූ අයුරු විස්තර කරන්නේ මෙසේය.

 ‘පාසැල් යන කාලේ ඉඳලම මම කවි ලිව්වා. පත්තරේට මගේ කවි සිත පුබුදු කළේ ඩෝල්ටන් අල්විස් මහත්තයා. ඔහුගේ ඉල්ලීම අනුව  ඔහු නිෂ්පාදනය කළ ‘පද්‍යාවලිය’ කවි ලිවීමෙන් මගේ හැකියාව මුවහත් වුණා. ගම්පහ ගෙවල් කිට්ටුව කට්ටියකගේ සරණ මංගල්‍යයකට ‘සරණ මංගල ආසිරි ගී’ වැලක් ලියූ පසු ගණ නිවැරදි කරන අටියෙන් එවකට විශ්වවිද්‍යාල සිසුවකුව සිටි සුනිල් ආරියරත්න ළඟට ගියා.  ඔහු මා ධෛර්ය කරමින් ගීත ලියමුකෝ කියමින් පන්නරයක් ලබා දුන්නා. ගුවන් විදුලියේදී තාක්ෂණික මඩුල්ලේ සිටි නාරද දිසාසේකරත් මා උනන්දු කළා. ඔය අතර ප්‍රවීණ ගීත රචක කේ. ඩී. කේ. ධර්මවර්ධනත් අලුතින් ගුවන් විදුලියට බැඳුණා. මා ලියූ කිසිවකු එතෙක් නොගැයූ ඇතැම් ගීත වැල් පෙළ ඔහුට හැඟෙන ලතාවකට ලයාන්විතව ගායනා කරමින් මට දිරි  දුන්නා. මේ අතර මගේ මුල්ම ළමා ගීත දෙක ‘සීතා ගීතා මේ බලන්නකෝ ලස්සන මගෙ මේ ඇඳුම් කට්ටලේ’ ගීතා කාන්ති ජයකොඩිත් නිරංජලා සරෝජිනිත් ‘පිටිය වටේ රවුම් දුවලා’ රෝහණ සිරිවර්ධනත් ගැයුවා.  

කෙසේ වෙතත් චන්ද්‍රසේන රන්ගේ ප්‍රකට ලෙස ගීත රචකයකු වීමට මුල පිරුවේ සංගීත අධ්‍යක්ෂ  ස්ටැන්ලි එම්. ප්‍රනාන්දුගේ ඇරයුමකිනි. 

‘පුන්සිරි සොයිසා කියලා අලුත් ගායකයෙකුට සින්දුවක් ඕනෑ’ ස්ටැන්ලි කියූ ඇරයුමෙන් රන්ගේ ‘නොහඬන් ළඳුනේ’ ගීතය ලිවීය.

පුදුමයි ගුවන් විදුලියේ තාක්ෂණ අංශයෙත් හෙළයෝ ඉන්නවා රන්ගේ ලියූ ගීත ඇසූ ඇතැම්හු පැවසූහ.

ගීත රචක චන්ද්‍රසේන රන්ගේ නිවේදකයෙකු  ලෙස ද දස්කම් පෑවේය. ගීයක් ප්‍රචාරය කිරීමට පෙර හැඳින්වීමකින් ඔහු වැඩසටහන ඇරඹුවේ සිත් ඇදගන්නා ලෙසය. මේ වැඩසටහනක් අසා සිටි එවකට අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් රිජ්වේ තිලකරත්න මහතා මැදිරියට පැමිණ ප්‍රශංසා කොට ඇත.

 ‘මගේ ගුවන් විදුලි ජීවිතයේ අමතක නොවන  සිද්ධිය මහගමසේකර මහතාගේ අවමංගල්‍ය  උත්සවය සජීවීව ගුවන් විදුලියෙන් ප්‍රචාරය කළ අවස්ථාවයි. බාහිර පටිගත කිරීම් නිලධාරි මණ්ඩලයේ උග්‍ර හිඟයක් තිබුණා. මේ ඌනතාවය දැන සිටි මා කාර්යයට ගියේ මහගමසේකර මහතා මගේ ගමේ මිතුරකු මෙන්ම ගම්පහ සිට දුම්රියේ එන මිතුරකු නිසා. රදාවානේ අවමඟුල් උත්සවයට විදුලි බලය නොමැති වීම නිසා වූ අභාග්‍යයකට එඩිතරව මුහුණ දෙමින් මගේ ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් කළ කාර්මික විප්ලවයෙන් සාර්ථක ලෙස සජීවී  වැඩසටහනක් මට ගුවන් විදුලියෙන් කිරීමට අවස්ථාව ලැබුණා. අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා මට ප්‍රශංසා කළත් මට වඩා වැදගත් මගේ මිතුරා වෙනුවෙන් ලොකු යුතුකමක්  ඉටු කිරීම චන්ද්‍රසේන කීවේය.

ඕස්ට්‍රේලියාවට සංක්‍රමණය වීමෙන් පසු චන්ද්‍රසේන එහි ඩිකින් විශ්වවිද්‍යාලයේ හා චාල්ස් ස්ට්‍රබර්ත විශ්වවිද්‍යාලයේ හා වික්ටෝරියා තාක්ෂණික විශ්වවිද්‍යාලයේ පරිගණක මෘදුකාංග සංවර්ධනය, ගණිතය පිළිබඳව පශ්චාත් උපාධි පාඨමාලාවක් සාර්ථකව සම්පූර්ණ කර ඇත. එහිදී ඔහු ශිෂ්‍යත්වයක් ද ලබා ඇත. දැන් ඔහු සිටින ක්වීන්ස්ලන්ඩ් හී පරිගණක විද්‍යාව හා ගණිත ආචාර්යවරයකු වශයෙන් සේවය කරයි.

අද චන්ද්‍රසේන වඩාත් සිත් යොමු කරන්නේත් සතුටක් ලබන්නේත් බ්‍රිස්බේන් ශ්‍රී ලංකාරාම විහාරයේ සංවර්ධන කටයුතුවලට සම්බන්ධ වී කටයුතු කිරීමෙනි.

ඔහු රචනා කළ ‘ශ්‍රද්ධාසේන තවමත් සංසාරේ’ නම් වේදිකා නාට්‍යය තරුණ පරපුර අතර ඉමහත් ජනප්‍රිය වී ඇත. මෙහි මූලික අරුත අද අද එයි මරු පින් කර ගන්නේ - අද අද එයි මරු කෙටි මඟ ගන්නේ’ යන්න වැදගත්කම පෙන්වාදීමය. 

බ්‍රිස්්බේන් ශ්‍රී ලංකාරාම විහාරය ගැන සඳහන් කළොත් එහි විශාල පන්සලත්, බෝධිය, චෛත්‍යය ඇතුළු දෙමහල් සංඝාවාසයක් ඉදි කර තිබෙන නිසංසල සිත් නිවන මධ්‍යස්ථානයත්, ෙමි  නායක ස්වාමීන් වහන්සේ පූජ්‍ය වත්තේගම ධම්මාවාස නා හිමි මුළු ඕස්ට්‍රේලියාවේම සංඝරාජ වීම අපට සතුටට කරුණක්. එසේම ලංකාවේ සංස්කාරක සභික ස්වාමීන් වහන්සේගේ වීම හා පේරාදෙණියේ සුබෝධාරාමයේ නා හිමි වීම ද විශේෂයක්. මේ විහාරස්ථානය මුල් කරගෙන මීට වසර කිහිපයකට පෙර වෙසක් උත්සවය නිමිත්තෙන් මම බොදු ගීත කිහිපයක් රචනා කොට ඒවා පුහුණු කිරීමට උන් වහන්සේගෙන් ලොකු අනුබලයක් ලැබුණා. එසේම පුලතිසි පුර මංගල හිමිපාණෝත් මේ  පන්සලේ වැඩ ඉන්නවා. මා ලියූ බොදු බැති ගී සඳහා සංගීතය නිර්මාණය කළේ සංගීතඥ ශිරාන් ගෝමස් මහතා. මෙහි සිටින බොහොමයක් ගායකයන්ට සංගීතය සපයන්නේ ඔහු. ‘බ්‍රිස්ලන්කන්’ කියලා සංගීත කණ්ඩායමක් ද මෙහි සිටිනවා. ගිය වසරවල පැවැත්වුණු 2550 බුද්ධ ජයන්ති සමරු භක්ති ගී ප්‍රසංගය නිෂ්පාදනය කළේ මමයි. 

දෙදහස් පන්සිය පනසක් වෙසගේ 

බණ මඩුවල

එක් වුණා අපි පන්සිය පනසක 

ජාතක අලළා

සැදැහැ සයුරෙ කිමිදුණා අපි

මොන බණ ඇසුවත් 

මොන පොත් කීවත් තවමත්

සංසාරේ නොවෙද අපි

භවඳුර සිඳලන නැණ සිත් 

එක් වෙමු කැන්ගරු

දේසේ ඉඳන් අපි

මගේ එකම අදිටන මගේ බොදු බැති ගීත ඕස්ට්‍රේලියාවේ පමණක්  නොවේ මුළු ලොව පුරා ප්‍රචාරය වෙනවා  දැකීමයි.  මෙහි එන ගීත පුරුදු වෙලා වෙසක් දිනට මුළු ලෝකයේම බොදු ජනතාව කියනවා දකින්න ආසයි. මේ ගීත වෙබ් අඩවියෙන් ලබා ගන්න පුළුවන් home primus com qu/range  ඔහුගේ ලිපිනය 5 CLARENCE PLACE FOREST LAKE QUEENSLAND 4078.